Datça'nın Bitki Zenginliği:

Datça'nın bitki zenginliği antik çağlardan beri biliniyor. Knidos'un bir tıp merkezi olmasında bu özelliğinin de önemli rol oynadığı açık. İklim özellikleri Flora zenginliğinin başlıca nedeni. Datça florası denilince akla öncelikle badem geliyor. İster baharın çağla bademi, isterse sonrasının badem içi düşünülsün fark etmiyor. Datça bademi her ikisinde de söz sahibi. Badem den başlayarak bakalım

Datça'nın florasına:

Narpız: Çay olarak da içilen bitki güzel kokulu ve sağlık için yararlı.

Adaçayı: Adaçayı Türkiye'de ve dünyada çok yerde yetişen doğal bir bitki türü. Datça'da bütün kahvelerde çayını içebiliyoruz. Tüylü olan farklı türününe yörede Yüzük Çayı deniyor.

Biberiye: Et yemeklerinde kullanılan bitkinin rengi siyah gibi algılanan koyu yeşil.

Üzerlik otu: Yakıldığında buğusunun nazarı yok edip, kötülükleri kovacağına inanılıyor.

Altın otu:Kurumuş çiçekleri bordoya yakın koyu kahverengi. Böbrek hastalıklarına, kum problemlerine ve jinekolojik rahatsızlıklara karşı sağaltıcı olarak kullanılıyor.

Sumak: Ekşi, iştah açıcı, kızıla çalan kahverengi tohumlu, bu bitki güneydoğu yöresinden sofraların vazgeçilmez baharatlarından birisidir. Datça'da etlere çorbalara lezzet vermek ve salatalara özel ekşisini katmak için kullanılıyor.

Dağ Nanesi : Bildiğimiz nanenin daha ufak yapraklısı. Doğada kendiliğinden yetişiyor. Koku ve tat olarak naneye çok yakın.

Palamut : Bir zamanlar Datça Yarımadası tümüyle palamutlarla kaplıydı ve ihracatı yapılırdı. Şimdilerde azalmış bulunuyor.

Kapari ve Karabiber : Yemeklere lezzet veren bu iki bitki de yarımadada bol bulunuyor.

Çiçek Türleri :

Özel çevre koruma alanı olarak tescil edilen yarımadanın bitki ve havyan zenginliğinin korunabilmesi için herkezin kurallara uyması gerekiyor. Anemon ve kır çiçekleri de zengin bir çeşitlilik oluşturuyor. Baharın erken geldiği Datça'da her mevsim ayrı çiçek türleri görülüyor.

Datça Hurması (Phoenix Theophrasti Greuer):Endemik olarak yetişen Datça Hurması yörede endemik olarak yetişen bitki türlerinin başında geliyor. Palmae (Palmiye) familyasından Phoenix cinsi olarak tanımlanan palmiyeye benzer bu ağaç dünyanın en eski bitki türlerinden birisi. Marmaristen Datça'ya giderken yarımadanın en dar yeri olan Balıkaşıran (Bencik) kıstağını geçince sağ tarafta kalan Eksera Vadisinde yoldan görülebiliyor. Vadiye iniş biraz zor ama bu özel ağacı yakından görmek için zahmete değer. Datçalı bir kılavuz bulundurmakta fayda var.

Badem:Hem yüksek besin değerinden yaralanılıyor hem de eczacılıkta kullanılıyor. Datça tüm Türkiye badem üretiminin büyük bir kısmını üretiyor. Sadece çoğunu üretmekle kalmıyor en lezzetlilerini üretiyor. Meraklıları biliyor ancak. Badem deyince tüm bademler bir değil. Çeşit çeşit badem var. Kimi çağlayken lezzetlidir, tuza banıp yenmesi güzel olur. Kiminin kabuğu incedir dişle kırılır, kimisi için çekiç gerekir. En çok İzmir Kordonboyu’nda sofraya oturanlar bilir, buzlar içine yatırılmış ve baş parmakla işaret parmak arasında dokunuverince kabuğu soyuluveren badem içini. İstanbul’lular Bebek’in badem ezmesini bilir ki bilmeye değer bir lezzettir. Kimi acıbademe meraklıdır. Hasılı badem çok farklı şekilde yenilen, çok farklı tatlılar ve yemeklerde kullanılan bir yemiş. İlaç yapımından vücut losyonuna kadar kimya sanayinde bir çok alanda kullanılıyor. İşte bu çok lezzetli ve çok işe yarayan badem Datçalıların ana geçim kaynağı. Şubat ayında çiçeğe durmaya başlıyorlar. Ama dedik ya bir çok çeşidi var bademin. Çağlası makbul olanı erkenden oluyor. Datça’da nurlu, akbadem, dedebağ, kababağ, sıra badem, diş badem diye çeşitleri üretiliyor. Aslında bir bahçede faklı çeşit badem olması bir zorunluluk. Çünkü çeşit tozlaşmayı kolaylaştırıyor. İç badem için mayısı beklemek gerekiyor. Dış kabukları açıldıktan sonra toplamak için Temmuz-Ağustos aylarına varmak gerek. O zaman toplanıp güneşte kurutuluyor. Peki biz nereden bileceğiz hangi bademin ne zaman yeneceğini , derseniz kolayı var: Datça’ya gideceksiniz ve hiç uğraşmadan öğreneceksiniz. Datça’da badem hava su gibi, herkesin hayatında var ve herkes tüm ayrıntıları biliyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) birkaç yıl önce kuruyemiş olarak paketlenen bademin üzerine “daha az kolesterol ve doymuş yağ içerdiğini ve kalp hastalığı riskini azaltmada yararlı olduğu” yolunda ibare konulmasını kararlaştırdı. Datçalılar bu bilgiye yüzyıllardan beri sahiptiler. Muhtemelen Knidos’lular da biliyorlardı ve afrodizyak olarak kullanıyorlardı Anadolu’ya Uzakdoğu’dan gelip de Datça’nın iklimini toprağını çok sevip buralara yerleşen bademi.

Zeytin:Datça eski çağlardan beri zeytin yetiştiriyor. Zeytin insanlık için herzaman önemliydi. Kutsal kitaplar bile zeytinden söz ediyorlar. Nuh Tufanının bitişi ve karanın ortaya çıkışı bir kuşun getirdiği zeytin dalıyla sembolize ediliyor.

Kekik:Doğada kendiliğinden yetişen otların en yararlılarından birisi ve yarımadada bir çok çeşidi yetişiyor. Kekiğin bir çok çeşidi var ve tadları, kokuları birbirlerinden farklı. Mor kekik, incir kekiği, peynir kekiği, bal kekiği, baharat kekiği gibi bir çok çeşidi var. Mide ve karın ağrıları, kas ağrıları gibi bir çok hastalığın tedavisinde eski çağlardan beri kullanılıyor. Kekik yağı bebeklerden başlayarak insanların derdine derman oluyor. Izgara etlerden çorbalara kadar bir çok yemeğe lezzet katan kekikten arılar bal yapıyor. Kekik balı balların en değerlisi. Başta bronşit olmak üzere üst solunum yolu hastalıklarında etkili. Datçalılar kekiği yaraları iyileştirmek için de kullanıyorlar.

Pelin otu:Görünüşü kekiği andırıyor ama kuruyunca sertleşiyor. Çay olarak da kullanılan bu bitki mide dostu olarak tanınıyor.

Kantaron otu:Çorbaya, komposto , hoşaf gibi yiyeceklere tat ve koku vermesi için kullanılıyor. Orman ve Ağaçlar:Datça yarımdasında egemen orman tipini kızılçam ormanları oluşturur. Fenike ardıcı, sığla ve Akdeniz selvisi gibi doğal olarak az görülen türler de orman zenginliğine karışır. Ormanlık olmayan ve tarım alanlarının dışında kalan kısmında boylu makiler hakimdir. Hakim yapısı kireçtaşından oluşan Bozdağ da 1163 metreye ulaşan Datça Yarımadası, anakaraya dar ve yüksek serpantin sırtlarla bağlanır